1. موارد تعويض شناسنامه
2. اشخاصي كه مي توانند نسبت به تنظيم برگ درخواست تعويض شناسنامه اقدام نمايند
3. ‏مدارك مورد نياز
4. ‏مراحل انجام كار
5. توصيه هاي ضروري
6. تعاريف و مفاهيم

1 - تعويض شناسنامه در هر يك از حالات زير صورت مي گيرد

الف) تعويض شناسنامه هاي نمونه قديم دراجراي قانون ثبت احوال

• با ارائه شناسنامه نمونه قديم
• بدون ارائه شناسنامه نمونه قديم

ب )‌ تعويض شناسنامه هاي نمونه جديدمستعمل.

ج ) تعويض شناسنامه ناشي‌از اجراي احكام صادره از محاكم دادگستري، تصميمات متخذه هياتهاي حل اختلاف ، آراي صادره از كميسيونهاي تشخيص سن يا مصوبات نام خانوادگي

2 -  هر يك از اشخاص زيرمي توانند با مراجعه به ادارات ثبت احوال سراسر كشور، نسبت به تنظيم و امضاء برگ درخواست تعويض شناسنامه و دريافت شناسنامه جديد اقدام نمايند

1. اشخاص 18 سال به بالا
2. افراد كمتر از 18 سال كه داراي حكم رشد باشند
3. پدر يا جد پدري با ارائه شناسنامه خود جهت فرزندان كمتر از 18 سال
4. مادر تا زماني كه در قيد زوجيت پدر طفل باشد با ارائه شناسنامه خود
5. سرپرست قانوني ( قيم ، امين ، وصي ) براي افراد صغير و محجور با ارائه مدارك مستندكه سمت او احراز گرديده باشد
6. مادراني كه برابر حكم مراجع قضايي  حضانت طفل را عهده دار مي باشد.

3-مدارک مورد نياز

الف )‌ تعويض شناسنامه نمونه قديم با ارائه آن

-         اصل شناسنامه نمونه قديم.

-         دو قطعه عكس 4×3 تمام رخ جديد ( براي اشخاص 15 سال به بالا  )

-         فتوكپي سند ازدواج، گذرنامه، كارت پايان خدمت(معافيت و كفالت) و مدارك تحصيلي.

-         فتوكپي شناسنامه پدر و مادر و همسر از تمام صفحات و فرزندان و خواهران وبرادران از صفحه اول

-         تكميل فرم اسناد سجلي راكد.

-         فيش بانكي نزد كليه شعب بانك ملي ايران بنام سازمان ثبت احوال كشور به مبلغ 000‚2 ريال

ب ) تعويض شناسنامه نمونه قديم ناشي از فقدان (بدون ارائه آن)

• دريافت و تكميل فرم استشهاد محلي از ثبت احوال  و تصديق امضاء يكي از گواهان در دفتر خانه اسناد رسمي
• دو قطعه عكس 4×3 تمام رخ جديد ( براي اشخاص 15 سال به بالا ) 
• فتوكپي شناسنامه پدر و مادر و همسر از تمام صفحات و فرزندان و خواهران وبرادران از صفحه اول.
• فتوكپي سند ازدواج، گذرنامه، كارت پايان خدمت(معافيت و كفالت) و مدارك تحصيلي.
• تكميل فرم اسناد راكد.
• فيش بانكي نزد كليه شعب بانك ملي ايران بنام سازمان ثبت احوال كشور به مبلغ 000‚5 ريال

ج )‌ تعويض شناسنامه نمونه جديد مستعمل

• اصل شناسنامه.
• سه قطعه عكس 4×3 تمام رخ جديد ( براي اشخاص 15 سال به بالا ) 
• فيش بانكي نزد كليه شعب بانك ملي ايران بنام سازمان ثبت احوال كشور به مبلغ 000‚10 ريال

-  چنانچه شناسنامه اي كه جهت تعويض ارائه مي شود فاقد عكس باشد ارائه اصل و تصوير مدارك معتبر عكسدار از قبيل ( گذرنامه ، كارت پايان خدمت وظيفه عمومي يا معافيت ، گواهينامه رانندگي ، كارنامه عكسدار دوره هاي تحصيلي راهنمايي به بالا ، معرفي نامه عكسدار محصلين از سوي مدرسه اي كه مشغول تحصيل مي‌باشند يا كارت شناسايي عكسدار كاركنان دواير دولتي باذكر مشخصات سجلي ) الزامي است .ضمناً پس از تطبيق اصل و تصويرمدارك معتبر ياد شده، اصل مدرك مسترد ميگردد.

- چنانچه صاحب شناسنامه فاقد هر يك از مدارك مذكور در بند4 باشد از طريق معرفي وي به نيروي انتظامي، درخواست تأييد عكس خواهد شد .

- كارمندان دولت و يا كسبه(با جواز كسب) مي توانند نسبت به تآييد هويت در ظهر عكسهاي دارند شناسنامه اقدام نمايند.  

4 - مراحل انجام كار

5 - توصيه هاي ضروري

• از آنجائيكه شناسنامه منحصرا" مطابق مندرجات سند سجلي صادر خواهد شد لذا بهنگام دريافت شناسنامه تعويض شده آنرا بدقت مطالعه و چنانچه نواقصي مشاهده شد از دريافت آن تا رفع مغايرت خودداري شود .
• شناسنامه اشخاص بايد در سن سي سالگي تمام با عكس همانسال صاحب آن تجديد ( تعويض ) شود 
• از آنجائيكه شناسنامه سند هويت اشخاص مي باشد براي حفظ حقوق خود بدقت از آن نگهداري نماييد
• وديعه گرفتن و وديعه گذاردن شناسنامه تحت هر شرايطي ممنوع است

6 - تعاريف و مفاهيم

قيم : نماينده قانوني محجور كه از طرف مقامات صلاحيتدار قضائي در صورت نبودن ولي قهري (پدر يا جدپدري) و وصي جهت انجام امور او تعيين مي گردد

محجور:  شخاص ذيل محجور ميباشد :

• صغار (كمتر از 18 سال تمام )
• اشخاص غير رشيد
• مجاني

امين : امين كسي است كه جهت انجام امور محجور  در صورت نبودن ولي قهري (پدر-جدپدري) ويا در موارديكه ولي بنا به دلايلي قادر به اداره امور محجور تحت ولايت خود نباشد موقتاً از طرف مقامات صلاحيتدار قضائي جهت انجام امور مربوط به محجوركه در قانون ذكر گرديده منصوب مي گردد