1 - ماده 20 قانون ثبت احوال كشور :

انتخاب نام با اعلام كننده است ، براي نام گذاري يك نام ساده يا مركب ( حسين ، محمد مهدي و مانند آن ) كه عرفا" يك نام محسوب مي شود انتخاب خواهد شد .

تبصره 1 : انتخاب نامهائي كه موجب هتك حيثيت مقدسات اسلامي مي گردد و همچنين عناوين و القاب و نامهاي زننده و مستهجن يا نامتناسب با جنس ممنوع است

تبصره 2 : تشخيص نامهاي ممنوع با شورايعالي ثبت احوال مي باشد و اين شورا نمونه هاي آن را تعيين و به سازمان اعلام ميكند

تبصره 3 :‌ انتخاب نام در مورد اقليتهاي ديني شناخته شده در قانون  اساسي تابع زبان و فرهنگ ديني آنان است 

تبصره 5 :‌ ذكر سيادت در اسناد سجلي ساداتي كه سيادت آنان  در اسناد سجلي پدر و يا جد پدري مندرج باشد و يا سيادت آنان با دلائل شرعي ثابت گردد الزامي است ، مگر كساني كه خود را سيد ندانند و يا عدم سيادت آنان شرعا"  احراز شود                                     -

2 - نامهاي قابل تغيير

بموجب ماده 20 قانون ثبت احوال و تبصره هاي آن انتخاب نامهاي زير ممنوع و دارندگان آنها مي توانند با رعايت مقررات مربوطه نسبت به تغيير آن اقدام نمايند

1.       نامهائی که موجب هتک حيثيت مقدسات اسلامي مي گردد مانند:عبدالات،عبدالعزی (لات و عزی نام دو بت درمکه معظمه دوران قبل از اسلام است)

1. القاب اعم از ساده و مركب مانند : ملك الدوله ، خان ، يا شوكت الملك ، حاجيه سلطان و سلطانعلي و .....                          
2. اسامي زننده و مستهجن - زننده و مستهجن آندسته از نامهائي است كه بر حسب زمان ، مكان يا مورد بدلايل و جهات زير براي دارنده آن زننده و مستهجن باشد و مراتب به تأييد شورايعالي برسد.

1-5-  نامهائيكه معرف صفات مذموم و مغاير با ارزشهاي والاي انساني است مانند : گرگ ، قوچي و ....                          

2-5 - نامهائيكه با عرف و فرهنگ غالب و مقدسات مذهبي مردم مغاير باشد...مانند لات ، خونريز ، چنگيز و شاهدوست

3-5 - نامهائيكه موجبات اشاعه و ترويج فرهنگ بيگانه گردد مانند : وانوشكا ، ژاكاردو  و ....                                           

4-5 - نامهائيكه موجب تحقير اشخاص بوده و يا معناي لغوي آن در جامعه قابل پذيرش نباشد مانند : صدتومانی ، گت آقا ، کنيز،گداو...   

1. اسامي نامتناسب با جنس مانند : ماشاءاله براي اناث و يا انتخاب نام اشرف و يا اكرم براي افراد ذكور
2. حذف كلمات زائد و غير ضروري در نام اشخاص مانند : قلي ، غلام ، گرگ ، ذولف , قوچ , آقاخانم , خان, ميرزا, بيگ , بيگم, كربلائي , مشهدي و ....
3. تصحيح اشتباهات املائي در نام اشخاص كه بدليل عدم آشنائي مامور با لهجه ها و الفاظ و معاني محلي و يا ناشي از تلفظ اظهار كننده پيش آمده  مانند : زهراب به سهراب و يا منيجه به منيژه و ....                                                                              
4. هم نام بودن فرزند با پدر و يا مادر در يك خانواده
5. هم نام بودن برادران و يا خواهران در يك خانواده
6. تغيير نامها از صورت عربي رسم الخط به شكل فارسي از قبيل رحمن به رحمان ، اسمعيل به اسماعيل اسحق به اسحاق
7. تغيير نام كسانيكه با تأييد مراجع ذيصلاح بدين مبين اسلام مشرف مي شوند
8. تغيير نام کسانيکه نام آنها اسامي ايام هفته باشد
9. تغيير نام كسانيكه تغيير جنسيت داده و دادگاه صالحه حكم به تغيير نوع جنس در اسناد سجلي و شناسنامه آنان صادر نموده است
10. پيشوند " عبد " خاص اسامي و صفات ذات پروردگار است و در ساير موارد متقاضي مي تواند تقاضاي حذف آنرا بنمايد
11. تغيير نام كسانيكه داراي اسامي مستعار نيز مي باشند مثل حسين(كامبيز) يا معصومه(سوسن) و .....

‏3- هر يك از اشخاص زير با رعايت موارد نامهاي قابل تغيير مي توانند با مراجعه به ادارات ثبت احوال نسبت به درخواست تغيير نام اقدام نمايند

1. اشخاص 18 سال به بالا
2. افراد كمتر از 18 سال كه داراي حكم رشد باشند
3. پدر يا جد پدري با ارائه شناسنامه خود جهت فرزندان كمتر از 18 سال
4. سرپرست قانوني ( قيم ، امين ، وصي ) براي افراد صغير و محجور با ارائه مدارك مستند كه سمت او احراز شده باشد

4 - مدارك مورد نياز جهت تغيير نام

1. ارائه اصل شناسنامه و دو برگ تصوير آن
2. تكميل فرم درخواست تغيير نام
3. فيش بانكي به مبلغ 50000ريال نزد كليه شعب بانك ملي ايران بنام سازمان ثبت احوال كشور

5 - مراحل انجام كار

6-  تعاريف و مفاهيم

قيم :
نماينده قانوني محجور که از طرف مقامات صلاحيتدار قضائي در صورت نبودن ولي قهری (پدريا جدپدری)و وصي جهت انجام امور او تعيين مي گردد

محجور:
اشخاص ذيل محجور ميباشند:1-صغار (کمتراز18سال تمام) 2- اشخاص غير رشيد 3-مجانين